Vị thế người thầy

Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam, PV có cuộc trò chuyện cởi mở, thẳng thắn với PGS-TS Nguyễn Kim Hồng (ảnh), Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, về những vấn đề xung quanh vai trò, vị thế của người thầy.

>> Giáo dục, đào tạo, tuyển sinh, thông tin tuyển sinh, khoa giáo

Làm một trong những nghề đang đối diện nhiều sóng gió của dư luận, nhà giáo ngày nay vừa phải giữ gìn những nét đẹp truyền thống vừa phải đổi mới để thích ứng với nhiệm vụ “trồng người”.

Nhiều học sinh giỏi đã không chọn trường sư phạm nữa

Ông nghĩ thế nào khi có ý kiến cho rằng hiện nay chất lượng giáo viên chưa đáp ứng được đòi hỏi của xã hội?

Đây là một ý kiến đúng bởi nhu cầu, đòi hỏi thông thường cao hơn khả năng cung ứng. Các trường sư phạm đều mong mỏi và có trách nhiệm đào tạo đội ngũ giáo viên đáp ứng được nhu cầu của giáo dục nói riêng, xã hội nói chung. C­húng tôi biết rằng, kết quả đào tạo phụ thuộc các yếu tố: đầu vào, quá trình đào tạo.

Về đầu vào, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM hiện không gặp khó khăn trong việc tuyển sinh, đặc biệt là các khoa Toán, Tiếng Anh, Hóa, Văn. Nhưng “thời kỳ vàng” của những năm giữa và cuối 90 của thế kỷ trước đã đi qua, nhiều học sinh giỏi đã không chọn trường sư phạm nữa.

Như thế, thực tiễn cho thấy phần đông thí sinh chọn ngành sư phạm thường không phải là những người giỏi, xuất sắc (so với ngành y, kinh tế...). Ông có những đề xuất, ý tưởng gì để thay đổi thực trạng này?

Như tôi đã nói, thời kỳ vàng của tuyển sinh vào các trường sư phạm đã qua đi. Hiện nay chúng tôi không thể tuyển được toàn người giỏi. Có nhiều lý do, nhưng cơ bản vẫn là cuộc sống thường ngày của các thầy cô giáo không còn là hình mẫu cần theo đuổi trong thời buổi kinh tế thị trường, khi mà đâu đó vẫn xem thu nhập là thước đo con người.

đổi mới tuyển sinh ngành sư phạm

Cần đổi mới tuyển sinh ngành sư phạm

Nếu chỉ căn cứ vào thu nhập thì bài giải đơn giản cho đầu vào của các trường sư phạm là lương giáo viên phải được trả cao - điều này lại không nằm trong tay ngành giáo dục. Thực ra, rất ít các quốc gia mà thu nhập của giáo viên thuộc nhóm dẫn đầu nên chúng tôi cũng không trông chờ những học sinh giỏi vào các trường sư phạm chỉ vì lý do dạy học là nghề có thu nhập cao.

Tăng lương, có nhiều chính sách ưu đãi đối với nghề giáo sẽ thu hút thêm người giỏi vào các trường sư phạm nhưng không phải là phương thuốc thần để chữa bệnh học thêm, dạy thêm và làm tăng chất lượng giáo dục.

Điều chúng tôi trông chờ là xã hội hãy tôn trọng thầy cô giáo, khôi phục vị thế người thầy. Điều này quan trọng không kém so với việc làm tăng chất lượng giáo dục, khắc phục những khiếm khuyết, lệch chuẩn trong giáo dục hiện nay.

Cần đổi mới tuyển sinh ngành sư phạm

Theo ông, điểm yếu nhất của giáo viên hiện nay là gì?

Đó là nghiệp vụ, cả kỹ thuật dạy học lẫn kỹ năng giáo dục. Về mặt kiến thức khoa học, việc học như hiện nay có thể đảm bảo kiến thức để giảng dạy ở phổ thông. Nhưng do thời gian thực tập sư phạm, những môn học về giáo dục, tâm lý cũng như thời gian thực hành giáo dục không nhiều nên sinh viên mới ra trường thường gặp những khó khăn nhất định trong việc soạn bài giảng, thực hiện các nhiệm vụ giáo dục. Nếu thời gian thực hành nghề nhiều hơn và có những thay đổi trong đào tạo thì những điểm yếu này có thể khắc phục được.

Chương trình đào tạo, quy trình tuyển sinh trong các trường sư phạm sắp tới cần phải thay đổi, điều chỉnh như thế nào để phù hợp, thưa ông?

Đổi mới trong các trường sư phạm không có mục đích tự thân, ít nhất là trong thời điểm hiện nay, khi đã có Nghị quyết của BCH T.Ư số 29-NQ/TW ngày 14.11.2013 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, trong đó có gánh nặng đổi mới giáo dục phổ thông. Nhà trường sư phạm bắt buộc phải đổi mới để đáp ứng những đòi hỏi của giáo dục phổ thông. Chương trình, tài liệu, phương tiện và phương pháp giảng dạy, quy trình tổ chức dạy - học trong các trường sư phạm chắc chắn có nhiều thay đổi hướng tới đào tạo người thầy có thể giảng dạy theo hướng phát triển năng lực của học sinh, thay vì tập trung vào trang bị kiến thức như hiện nay.

Những kiến thức tâm lý, giáo dục trong trường sư phạm chắc chắn cũng phải được giảng dạy theo hướng để các giáo viên tương lai làm được việc đổi mới giáo dục phổ thông.

Nghị quyết về đổi mới căn bản giáo dục - đào tạo có đề cập đến năng lực sư phạm là một trong những điểm cần chuẩn hóa. Làm thế nào ngay từ đầu vào, các trường sư phạm có thể xác định thí sinh có năng lực sư phạm hay không?

Xác định năng lực khi tuyển chọn giáo viên tương lai theo tôi là cần thiết. Hiện nay chúng tôi cũng giống như nhiều trường đại học khác, mới chỉ căn cứ trên kết quả của kỳ thi tuyển sinh hằng năm để tuyển chọn sinh viên, thay vì cần chú ý cả đến quá trình học tập và rèn luyện của học sinh cùng những năng lực tâm lý, năng lực sư phạm khác. Trong tương lai, nếu được Bộ GD-ĐT cho phép, chúng tôi sẽ tuyển sinh theo hướng xem xét quá trình học tập, khảo sát các năng lực cần thiết đối với nghề dạy học của các ứng viên kết hợp với kiểm tra kiến thức nếu thấy cần thiết.

Thiếu tâm thì không nên làm nghề dạy học

Nếu ngành y là để chữa bệnh cho người thì sư phạm là đào tạo con người (hay nói cách khác là trồng người), cho nên ngoài chuyên môn còn phải chú trọng đến đạo đức, cái tâm. Nhiều người cho rằng hiện nay, nhân lực cả hai ngành này đều thiếu cái tâm, ông suy nghĩ sao về điều này?

Tâm thì nghề nào, người nào cũng phải có nhưng rèn tâm cho sáng, cho minh, cho giàu lòng nhân ái thì nghề giáo và nghề thuốc cần hơn.

Tôi không tin hiện nay nhân lực hai ngành y và giáo dục đều thiếu cái tâm. Thiếu tâm sao nhiều thầy cô giáo đã gần đất xa trời vẫn dành hết tâm huyết cho giáo dục bằng những đăng đàn “nảy lửa”. Thiếu tâm sao bao thầy cô giáo dành dụm dù chỉ những đồng lương ít ỏi của mình giúp học trò nghèo vùng khó khăn có thể tới trường (trong khi cuộc sống của các thầy cô giáo ấy cũng rất khó khăn).

Còn với những người làm nghề dạy học mà thiếu tâm thì không nên làm nghề này. Tôi xin nói vui một chút, làm nghề buôn còn sợ lỗ, làm giáo dục thật thì không - lãi cho xã hội và lợi cả cho mình.

Trong một thế giới toàn cầu hóa, công nghệ đổi thay từng ngày, một nhà giáo hiện tại và trong tương lai cần phải trang bị những gì? Phải thay đổi như thế nào để phù hợp với thực tiễn?

Thời đại ngày nay đòi hỏi người làm nghề dạy học phải biết học và sau đó phải biết tổ chức quá trình học cho học trò của mình. Thầy cô giáo cần có kỹ năng học tập suốt đời, thiếu kỹ năng này thì khó làm nghề dạy học trong thế giới hiện đại.

Theo tác giả Thùy Ngân, thanh niên

Bấm để theo dõi bình luận về bài viết này trên Facebook của bạn.

Tags

Vị thế người thầy, tuyển sinh, sư phạm, giáo viên

Hỏi & Đáp

Bình luận của bạn

Bấm Like và kết bạn với Kênh tuyển sinh trên Facebook để nhận thông tin tuyển sinh nhanh nhất.

Tiểu học: Không bắt buộc dùng học bạ mới

Theo huớng dẫn thực hiện Thông tư 22 của Sở GD-ĐT TP.HCM đối với tiểu học, Không bắt buộc dùng học bạ mới. Hiệu trưởng cần hết sức chính xác và trách nhiệm khi quyết định việc lên lớp, hoặc ở lại lớp.

 
Chương trình đào tạo Kỹ năng cho sinh viên
Danh sách top ngành và học bổng du học Singapore 2016HOT - Danh sách top ngành và học bổng du học Singapore 2016
Chúng tôi chọn du học Singapore cùng trường ERCHOT - Chúng tôi chọn du học Singapore cùng trường ERC
Đảm bảo vị trí của bạn tại Trường Đại học Quốc tếHOT - Đảm bảo vị trí của bạn tại Trường Đại học Quốc tế
Bùng nổ Du học Canada Visa CES 2016 chương trình Cao đẳngHOT - Bùng nổ Du học Canada Visa CES 2016 chương trình Cao đẳng